Yusufeli Zeytini
Butko, Otur ve Satı gibi yerel adlarla akademik olarak incelenmiş; Yusufeli'nin zeytin yetiştiriciliği kimliğini güçlü biçimde belgeleyen yerel ürün.
Balın vadilerden, peynirin yaylalardan, üzümün Çoruh kıyılarından; yemeklerin ise kuşaktan kuşağa aktarılan mutfak kültüründen gelen hikâyesini keşfet.
Butko, Otur ve Satı gibi yerel adlarla akademik olarak incelenmiş; Yusufeli'nin zeytin yetiştiriciliği kimliğini güçlü biçimde belgeleyen yerel ürün.
Yusufeli gastronomi araştırmasında öne çıkan ürünlerden biri olan; Kaymakamlık sayfasında ortalama yıllık üretimi 435 ton olarak verilen ve yerel çorba reçetelerinde adıyla kullanılan pirinç.
Yusufeli gastronomi araştırmasında ilçenin öne çıkan tarımsal ürünleri arasında yer alan; Çoruh Vadisinin mikrokliması ve yerli üzüm yetiştiriciliği projeleriyle belgelenen üzüm.
Akademik saha çalışmasında Artvin ekmeği olarak tanımlanan; ekşi mayalı hamurun közde ısıtılmış pileki kapları arasında yaklaşık 45–60 dakika pişirilmesine dayanan geleneksel ekmek.
Artvin’de özellikle Ardanuç ve Yusufeli mutfaklarında güçlü biçimde yaşayan; marine edilmiş etin yatay şişte odun ateşi karşısında döndürülerek pişirilmesiyle tanımlanan geleneksel et yemeği.
Kültür Portalında Artvin adına tam reçetesi yayımlanmış; bulgurun yoğurt-yumurta-un terbiyesiyle bağlanıp naneli tereyağıyla tamamlandığı çorba.
Nişoş adlı nane benzeri dağ bitkisinin yoğurt, pirinç ve tereyağıyla buluştuğu; Yusufeli akademik reçetesi ve Artvin Kültür Portalı kaydıyla güçlü biçimde belgelenen çorba.
Yusufeli saha kaynağında 'Könder Çorbası' olarak geçen; yerel keklik otu, un ve yağla hazırlanan aromatik geleneksel çorba.
İnce açılan yufkanın rulo yapılıp dilimlenmesi, kurutulup/fırınlanması ve yeniden yumuşatılarak yoğurt ile tereyağı eşliğinde servis edilmesiyle hazırlanan Artvin’in karakteristik hamur yemeklerinden biri.
Çoruh Vadisi ve Yusufeli'nin yerel zeytin varlığına dayanan; Butko ve Otur gibi yöresel çeşitlerin yağlık kullanımının akademik ve resmî çalışmalarla belgelendiği yerel ürün profili.
Yusufeli'nde çıvane otu, Yusufeli pirinci ve sütle hazırlanan; 'Gelin Parmağı' ve 'Givişkan' adlarıyla da belgelenen geleneksel ot çorbası.
Yusufeli'nde taze fasulyenin soğan, un, yağ ve reyhanla çorbaya dönüştürüldüğü; yerel adı 'Urve' olarak kaydedilen geleneksel çorba.
Yusufeli'nde dut suyundan hazırlanan pestil hamurunun bezlere ince serilip güneşte, cevizli kömenin ise iplere asılarak açık havada kurutulmasına dayanan geleneksel meyve saklama/tatlı üretim tekniği.
Kültür Portalında Yusufeli'nin birçok köyünde yetiştiği, Kara Hurma ve Laz Hurması adlarıyla da anıldığı belirtilen; Yusufeli Vadisi örnekleri 1994'te akademik olarak incelenmiş yerel meyve.
Yusufeli'nde çalağan pancarı ve kavut ununun tereyağıyla birleştiği, koyu kıvamlı geleneksel çorba.
Yusufeli gastronomi araştırmasında ilçenin öne çıkan ürünlerinden biri olarak belgelenen; Dereiçi/Hermut örneklerinde 2022–2024 kalite analizleri ve kurumsal arıcılık altyapısı bulunan yerel bal.
Kavrulup öğütülmüş tahıllardan elde edilen kavut ununun kemik suyu ve tereyağıyla çorbaya dönüştürüldüğü, akademik çalışmada Yusufeli'ne özgü olarak belgelenen geleneksel çorba.
Yusufeli'nde beyaz lahana, Yusufeli pirinci ve sütün birlikte kullanıldığı, akademik saha araştırmasında ölçülü reçetesi belgelenmiş çorba.
Gendime/yarmanın süt, tereyağı, un, nane ve reyhanla çorbaya dönüştürüldüğü; sıcak veya soğuk servis edilebildiği akademik Yusufeli reçetesi.
Kara üzüm şırasının buğday nişastasıyla koyulaştırılıp çarşaflara yayılması, kayısı çekirdeği serpilmesi ve kurutularak katlanmasıyla hazırlanan Artvin pestili.
Yusufeli gastronomi araştırmasında öne çıkan tarımsal ürünlerden biri olan; Artvin'de dut pekmezine dönüştürülme yöntemi resmî kaynakla ayrıntılı biçimde belgelenmiş meyve.
Yusufeli'nde pancar yaprağının yağda hafif çevrilip su ve sütle pişirildiği geleneksel sütlü ot çorbası.
Artvin'e özgü yerel zeytin değerlerinden; coğrafi işaret başvurusu devam ediyor.
Artvin'de mantı ailesi içinde anılan; özellikle Yusufeli gastronomi potansiyelinde öne çıkan, yarım ay biçiminde kapatılan ve kavrulmuş dana etiyle hazırlanan geleneksel hamur yemeği.
2018 akademik çalışmada Artvin dahil çeşitli illerde kahvaltıda tüketildiği belgelenen; kaynayan süte bir avuç bulgur ve tuz eklenerek sıcak veya soğuk içilebilen sade çorba.
Dutların kazan veya teşti içinde kaynatılıp süzülmesi, şıranın yeniden kaynatılarak bal kıvamında akıcılığa getirilmesiyle hazırlanan Artvin kışlık ürünü.
Yusufeli'nde 'ilim' adıyla kayıtlı yerel bitkinin su ve sütle pişirilmesiyle hazırlanan sade geleneksel çorba.
Yusufeli gastronomik ürün araştırmasında öne çıkan; kuru fasulyesi beş Artvin ilçesinde tarımsal destek ürünleri arasında yer alan ve kurutulmuş taze fasulyeden yapılan Puçuko ile mutfakta karşılık bulan temel ürün.
Yusufeli, Borçka ve Ardanuç başta olmak üzere Artvin'de yetiştirilen; güncel tarımsal projelerle bahçeleri desteklenen ve yerel mutfak ile halk oyunlarında iz bırakan sert kabuklu ürün.
Artvin'de esmer buğday unlu ekmeğin tuğla örülü yer altı tandırında çalı ateşiyle pişirilmesine dayanan, Yusufeli'nde de yaşayan geleneksel ekmek tekniği.
Un/nişasta ve tatlandırıcı temelli, Artvin'in geleneksel sıcak tatlılarından.
Yusufeli-Çoruh Vadisinin mikroklima koşullarında yetişebildiği akademik araştırmada belirtilen; ilçenin yerel tarım ürünleri arasında kaydedilen nar.
Yusufeli-Çoruh Vadisinin mikroklima koşullarında yetişebildiği akademik araştırmayla doğrulanan ve ilçenin yerel tarımsal ürün çeşitliliğinde yer alan incir.
Kurutulmuş meyve kültürüyle ilişkili geleneksel Artvin tatlısı.
Artvin bağcılık kültüründe üzüm suyunun yoğunlaştırılmasıyla elde edilen kışlık tatlandırıcı; Yusufeli kokulu siyah üzüm ve Berta bağları güncel üretim kaynaklarında öne çıkar.
Yusufeli saha araştırmasında yöresel ana yemek ve turistik ürüne dönüştürülebilecek lezzet olarak kaydedilen; Artvin resmî mutfak anlatısında taze asma yaprağından yapılan sarma.
Yusufeli Balcılı'da farklı yerel üzüm çeşitlerinin suyu çıkarılıp bakır kazanlarda odun ateşinde saatlerce kaynatıldıktan sonra çömlek küplerde soğutularak hazırlanan yoğun üzüm içeceği/ürünü.
Çaşurun acılığı su değiştirme tekniğiyle giderildikten sonra yağda kavrulup yumurtayla tamamlandığı yöresel ot yemeği.
Yusufeli çevresinde 'Çeç Löbye' adıyla da yaşayan, taze fasulyenin kurutulmuş biçimi olarak güncel yerel üretici kaydında tanımlanan kışlık fasulye ürünü.
Toprak veya taştan yapılan, geleneksel bir pişirme kabı/fırın işlevi gören pilekinin kızdırılıp hamurun iki yüzlü ısıyla pişirilmesine dayanan Artvin ekmek tekniği.
Artvin peynir çeşitliliğinde öne çıkan lifli/telli peynir ailesi. Akademik saha çalışmasında Çeçil Peyniri Artvin'de katılımcılar tarafından en çok bilinen peynir olarak öne çıkarken, Yusufeli'de Civil/Telli peynirin krema ile bidona basıldığı özel bir saklama biçimi de kayıtlıdır.
Artvin peynir envanterinde adı geçen ve Yusufeli ekseninde araştırılan olgunlaştırılmış peynir. Artvin Merkez/Yusufeli için akademik saklama literatürü, Minzi loru ile imansız/beyaz peynirin küp içinde saklandığı 'yer peyniri' geleneğini ayrıca kaydeder.
Yusufeli ve Artvin mutfağında asma/üzüm yaprağının bulgur, barbunya ve kavurmayla sulu yemeğe dönüştürüldüğü 'Teğek / Tevek Pancarı' yemeği.
Yusufeli'nde özellikle bilinen, akademik kaynakta diğer fasulyelerden daha iri olduğu ve kışın soba üzerinde haşlanıp çerez gibi tüketildiği belirtilen yerel fasulye.
Yusufeli yemek listesinde yer alan ve yerel 'panta' yabani armuduyla ilişkili olduğu güçlü dil-botanik kaynaklarla desteklenen hoşaf.
Yusufeli saha araştırmasında ilçenin öne çıkan süt ürünlerinden biri olarak kaydedilen, Artvin mutfağında kahvaltı ve Kaymak Kuymağı gibi sıcak yemeklerle ilişkili geleneksel süt ürünü.
Yusufeli saha araştırmasında ilçenin öne çıkan ana yemeklerinden biri olarak kaydedilen; fasulyenin de bölgenin önemli gastronomik tarım ürünleri arasında yer aldığı taze sebze yemeği.
Yusufeli mutfak listesinde adı doğrulanan, hamur işi/makarna karakteri taşıdığı düşünülen ancak Yusufeli'ne özgü ayrıntılı reçetesi açık kaynakta bulunmayan yerel yemek.
Yusufeli gastronomi saha araştırmasında ilçenin geleneksel tatlı/yemek repertuvarı içinde adı doğrulanan baklava; özgün Yusufeli reçetesi açık kaynakta henüz ayrıntılandırılmamıştır.
Yusufeli mutfak literatüründe adı yaşayan fakat erişilen kaynaklarda bileşenleri ve yapımı henüz ayrıntılı tarif edilmemiş yerel yemek.
Yusufeli mutfak envanterinde adı doğrulanan yerel yemek; 'Koptin' adıyla dut kurusu ve cevizin dibekte dövülmesine dayanan bir Anadolu yiyeceğiyle olası bağlantısı araştırılmalıdır.
Yusufeli ağız verisinde 'asma yaprağı' anlamı belgelenen; gastronomi literatüründe yöresel bitki/ot adı olarak da listelenen yerel söz varlığı kaydı.
Yusufeli'nin meyve üretim peyzajında yaşayan tarımsal ürün; eski ilçe merkezinden yeni yerleşime taşınan meyve ağaçları arasında kayısı da belgelenmiştir.
Yusufeli gastronomi literatüründe yöresel otlar arasında adı kaydedilen, ancak erişilen kaynaklarda botanik kimliği ve mutfaktaki kullanım biçimi açıklanmayan yerel bitki.
Artvin'de kurutulmuş veya taze meyvelerin suyla pişirilerek değerlendirildiği geniş içecek/tatlı grubu; Banda armudu, armut ve ayva için resmî Artvin reçeteleri bulunur.
Yusufeli ve Artvin meyve kültüründe taze meyvenin su ve tatlandırıcıyla pişirilerek sunulduğu komposto grubu; mevcut kaynaklar ürün ailesinin varlığını doğrularken yöresel çeşitlerin tam listesi için Yusufeli yemek kitabı taraması gerekir.