Bu Lezzet Nedir?
Borçka Demir Elması, Artvin’in Borçka ilçesinde yetiştirilen, mayhoş tadı ve uzun süre saklanabilmesiyle tanınan yerel bir elmadır. Borçka’nın yağışlı ve nemli koşullarına uyum sağlamış bu ürün, ilçenin meyvecilik kültürünün önemli parçalarındandır.
GÖRÜNÜMÜ VE LEZZETİ
Meyvenin güneş alan yüzeyleri pembemsi-kırmızı, diğer kısımları yeşildir. Kabuğunda seyrek benekler bulunur; meyve eti gevrektir. Tescil belgesinde meyve ağırlığı 80–120 gram olarak belirtilir. Düşük şeker miktarı ve mayhoş karakteri ayırt edici özellikleri arasındadır.
BAHÇEDEN HASADA
Çiçeklenme nisan ve mayıs, hasat ise ekim ve kasım aylarında gerçekleşir. Tescil belgesinde ağaçların iki yılda bir meyve verdiği kaydedilir. Fidan üretiminde genç dallardan alınan çelikler ve kalem aşı yöntemi kullanılır.
SERENDERDE SAKLAMA GELENEĞİ
Hasat edilen elmaların kurutulmuş mısır yapraklarına sarılarak serenderlerde saklanması, ürünle birlikte yaşatılan geleneksel bilgidir. Belgede yaklaşık dokuz ay muhafaza edilebildiği belirtilir. Bu süre, her ortamda aynı dayanıklılığın sağlanacağı anlamına gelmez.
TARİHÎ BİR YEREL DEĞER
Tescil dosyasında atıf yapılan 1927 tarihli bir yayında Demir Elması, Borçka’nın tanınmış ürünleri arasında anılır. Bu kayıt, ürünün yöreyle ilişkisinin yakın geçmişte oluşturulmadığını gösterir.
COĞRAFİ İŞARET KİMLİĞİ
Borçka Belediyesi adına 9 Aralık 2022 tarihinde, 1284 numarayla mahreç işareti olarak tescil edilmiştir. Coğrafi sınırı Borçka ilçesidir.
Borçka Demir Elması’nı tanımak, yalnızca bir meyveyi değil; bahçe yetiştiriciliğini, hasat emeğini ve kuşaklar arasında aktarılan saklama kültürünü de tanımaktır.
GÖRÜNÜMÜ VE LEZZETİ
Meyvenin güneş alan yüzeyleri pembemsi-kırmızı, diğer kısımları yeşildir. Kabuğunda seyrek benekler bulunur; meyve eti gevrektir. Tescil belgesinde meyve ağırlığı 80–120 gram olarak belirtilir. Düşük şeker miktarı ve mayhoş karakteri ayırt edici özellikleri arasındadır.
BAHÇEDEN HASADA
Çiçeklenme nisan ve mayıs, hasat ise ekim ve kasım aylarında gerçekleşir. Tescil belgesinde ağaçların iki yılda bir meyve verdiği kaydedilir. Fidan üretiminde genç dallardan alınan çelikler ve kalem aşı yöntemi kullanılır.
SERENDERDE SAKLAMA GELENEĞİ
Hasat edilen elmaların kurutulmuş mısır yapraklarına sarılarak serenderlerde saklanması, ürünle birlikte yaşatılan geleneksel bilgidir. Belgede yaklaşık dokuz ay muhafaza edilebildiği belirtilir. Bu süre, her ortamda aynı dayanıklılığın sağlanacağı anlamına gelmez.
TARİHÎ BİR YEREL DEĞER
Tescil dosyasında atıf yapılan 1927 tarihli bir yayında Demir Elması, Borçka’nın tanınmış ürünleri arasında anılır. Bu kayıt, ürünün yöreyle ilişkisinin yakın geçmişte oluşturulmadığını gösterir.
COĞRAFİ İŞARET KİMLİĞİ
Borçka Belediyesi adına 9 Aralık 2022 tarihinde, 1284 numarayla mahreç işareti olarak tescil edilmiştir. Coğrafi sınırı Borçka ilçesidir.
Borçka Demir Elması’nı tanımak, yalnızca bir meyveyi değil; bahçe yetiştiriciliğini, hasat emeğini ve kuşaklar arasında aktarılan saklama kültürünü de tanımaktır.
Tarih ve Kültür
1927 tarihli bir eserde Borçka'nın 'Demir elması' meşhur ürün olarak anılır.
Üretim ve Geleneksel Yöntem
Üretim coğrafyası
Borçka ilçesi; nemli ve yağışlı iklime uyumlu.
Hammadde / içerik
Malus communis L. olarak tescil metninde tanımlanan yerel elma.
Geleneksel yöntem
Fidanlar genç dallardan çelik ve kalem aşıyla üretilebilir; çiçeklenme ve bahçe tesis ayrıntıları tescilde yer alır.
Görseller
