Bu Lezzet Nedir?
Taze Fasulye Yemeği, ilk bakışta Türkiye'nin her yerinde görülen bir ev yemeği gibi görünse de Yusufeli gastronomi saha araştırması onu yöre mutfağının öne çıkan ana yemekleri arasında açıkça kaydeder. Aynı araştırmada fasulye, ilçenin gastronomik ürün olarak öne çıkan tarım ürünlerinden biridir. 16 katılımcıdan dördü Taze Fasulyeyi yöreye özgü yapılan ana yemekler arasında belirtmiştir. 2026 Yusufeli Devlet Hastanesi menüsünde hem etli hem kıymalı taze fasulye yemeğinin bulunması yemeğin bugünkü günlük yaşamda da sürdüğünü gösterir. Berta'da güncel yerel üreticiler taze fasulyeyi konserve ederek kışa taşıyan üretim pratiğini de yaşatmaktadır; ancak ticari 'ata tohumu' iddiası bağımsız tarımsal kaynakla doğrulanmadan kesin çeşit bilgisi sayılmaz.
Tarih ve Kültür
Yemeğin Yusufeli'ne özgü tarihsel başlangıcı için kaynak bulunmadı; asıl güçlü kanıt güncel saha hafızası ve fasulyenin yerel tarımsal önemidir.
Fasulyenin hem taze yemek hem kurutma/konserve gibi saklama yollarıyla kullanılması, Artvin'in mevsimlik sebzeyi kışa taşıma kültürüyle ilişkilidir.
🫘
Yusufeli Ana Yemekleri Arasında Taze Fasulye
2024 saha araştırmasında 16 katılımcıdan dördü Taze Fasulyeyi Yusufeli yöre mutfağında yapılan ana yemekler arasında belirtmiştir. Aynı çalışma fasulyeyi ilçenin öne çıkan gastronomik tarım ürünlerinden biri olarak değerlendirir.
Kaynak notu: Karadeniz İncelemeleri Dergisi 2024.
🏡
Sıradan Görünen Yemeğin Yerel Değeri
Taze fasulye Türkiye çapında yaygın olsa da yerel gastronomi yalnız benzersiz yemeklerden oluşmaz. Bir ürünün yörede yetişmesi, ev mutfağında düzenli kullanılması ve yerel hafızada ana yemek olarak sayılması da gastronomik kimlik yaratır.
Kaynak notu: Yusufeli saha araştırmasının bulguları.
🏥
2026'da da Günlük Yusufeli Sofrasında
Yusufeli Devlet Hastanesinin Haziran 2026 menüsünde Etli Taze Fasulye ve Kıymalı Taze Fasulye ayrı günlerde yer alır. Bu kayıt geleneksel reçete sağlamaz ama yemeğin güncel günlük yaşamda hâlâ güçlü olduğunu gösterir.
Kaynak notu: Yusufeli Devlet Hastanesi 2026 menüsü.
🥫
Berta'da Mevsimden Kışa Konserve
Güncel Berta üretiminde taze fasulye önceden pişirilip konserve edilerek saklanmaktadır. Bu, Artvin'deki sebzeyi mevsim dışına taşıma kültürünün modern/ev tipi bir örneğidir.
Kaynak notu: Doğal Artvin Ürünleri – güncel üretici kaydı.
🍅
Soğan, Domates/Salça ve Yerel Yağlarla Güncel Servis
Berta konservesi için verilen güncel servis önerisinde soğan, az domates veya salça, Yusufeli zeytinyağı ya da Artvin yayık tereyağı kullanılır. Bu tarif konserve ürünün güncel servis modelidir; Yusufeli'nin tarihsel tek reçetesi değildir.
Kaynak notu: Doğal Artvin Ürünleri.
🌱
Yerel Çeşit Adını Kaynaksız Kesinleştirmiyoruz
Ticari kaynak Berta fasulyesini 'ata tohumu' olarak tanımlar. Bu ifade tarımsal çeşit kaydı veya akademik genetik çalışma ile doğrulanmadığı için Artvin CEPTE'de kesin botanik/çeşit bilgisi olarak kullanılmayacaktır.
Kaynak notu: Editoryal kontrol.
Üretim ve Geleneksel Yöntem
Üretim coğrafyası
Yusufeli / Artvin Geneli. Berta güncel taze fasulye konservesi üretimi için ek mikro-coğrafya kaydı sağlar.
Hammadde / içerik
Taze fasulye ana hammaddedir. Etli, kıymalı veya etsiz/zeytinyağlı biçimlerin hepsi Türkiye'de yaygındır; Yusufeli'nin tek reçetesi henüz belirlenmemiştir.
Geleneksel yöntem
Yusufeli saha araştırması yemeğin adını doğrular fakat reçete vermez. Güncel Berta konservesi soğan, domates/salça ve Yusufeli zeytinyağı veya Artvin yayık tereyağıyla kısa pişirme önerir.
Tarif / Üretim Fişi
Tarif
Berta Taze Fasulye Konservesi – Güncel Yerel Servis Modeli
Önceden pişirilmiş konserve için güncel yerel üreticinin servis önerisidir; geleneksel Yusufeli taze fasulye reçetesi değildir.
- Önceden pişmiş taze fasulye konservesiÜrün miktarına göre
- Yusufeli zeytinyağı veya Artvin yayık tereyağıAz miktarda
- Soğanİnce doğranmış, miktar belirtilmemiş
- Domates sosu veya salçaİsteğe göre; salça için 1 tatlı kaşığı önerilir
- Sıcak suÇok az
Az yağda soğan çevrilir; domates/salça eklenir, önceden pişmiş fasulye ve çok az suyla kısa süre ısıtılır.
Tencereye az miktarda zeytinyağı veya tereyağı alınır.
İnce doğranmış soğan hafifçe kavrulur.
İsteğe göre domates sosu veya az salça eklenir.
Önceden pişmiş taze fasulye konservesi eklenir.
Çok az sıcak suyla kısık ateşte yaklaşık 8–10 dakika ısıtılır.
İsteğe göre servis öncesi küçük parça tereyağı eklenir.
Servis
Pilav ve yoğurtla; servis öncesi küçük parça tereyağı eklenebilir.
