Bu Lezzet Nedir?
Hasuta, Artvin mutfağında nişasta, pekmez ve tereyağı ekseninde tanımlanan sıcak tatlılardan biridir. Türkiye Kültür Portalı ürünü doğrudan bu üç temel bileşenle kaydeder; Artvin İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü de Hasuta'yı ilin yöresel tatlıları arasında sayar. Yusufeli üzerine 2024 tarihli akademik saha araştırması ise Hasuta'yı ilçenin öne çıkan tatlılarından ve turistik ürüne dönüştürülebilecek yöresel yemeklerinden biri olarak belirler.
Tarih ve Kültür
Hasuta'nın Artvin'deki varlığı hem resmî kültür envanterinde hem de güncel akademik saha araştırmalarında belgelenmektedir. Türkiye Kültür Portalında Artvin halk kültürü kapsamında kayıtlıdır; 2024 Yusufeli araştırmasında görüşülen yerel katılımcılar Hasuta'yı yörede yapılan tatlılar arasında belirtmiştir. Böylece ürünün yalnız tarif sitelerinde aktarılan bir yemek değil, yaşayan yerel mutfak belleğinin parçası olduğu doğrulanır.
Hasuta az sayıdaki temel malzemeyle kıvam oluşturma tekniğine dayanan bir ev tatlısıdır. Artvin genel yöre mutfağı listesinde yer almasının yanında Yusufeli saha araştırmasında beş katılımcı tarafından yöre tatlısı olarak belirtilmiş ve turistik ürüne dönüştürülme potansiyeli taşıyan yemekler arasında gösterilmiştir. Yusufeli Belediyesi'nin geçmiş yıllara ait sosyal tesis fiyat kararlarında Hasuta'nın menüde yer alması da ürünün yakın dönemde kamusal servis alanına taşındığını gösterir.
🍮
Artvin Sofrasında Hasuta
Artvin İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü Hasuta’yı yöresel tatlılar arasında sayar. Türkiye Kültür Portalı ise ürünü nişasta, pekmez ve tereyağıyla yapılan Artvin yiyeceği olarak kaydeder. Yusufeli’nde yapılan akademik saha araştırmasında da Hasuta yerel tatlı repertuvarında öne çıkar.
Kaynak notu: Artvin İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü; Türkiye Kültür Portalı; Oğan, Bulut & Karaman 2024
🥄
Tek Tarif Değil, Yerel Varyantlar
Hasuta için kaynaklar tek bir reçete göstermemektedir. Kültür Portalında pekmez-nişasta-tereyağı bileşimi öne çıkarken Yusufeli akademik saha kaydında şeker, un, su ve nişasta bileşimi aktarılır. Artvin CEPTE bu farklılığı hata olarak değil yaşayan mutfak kültürünün yöresel/hane varyantı olarak korur.
Kaynak notu: Türkiye Kültür Portalı; Oğan, Bulut & Karaman 2024, s. 272
🏘️
Yusufeli’nde Yaşayan Bir Tatlı
Yusufeli üzerine 2024 saha araştırması Hasuta’yı turistik ürüne dönüştürülebilecek yöresel yemekler arasında gösterir. Yusufeli Belediyesi’nin geçmiş sosyal tesis fiyat kararlarında Hasuta’nın menüde yer alması da ürünün yakın dönemde yalnız ev tarifinde değil kamusal servis alanında da karşılık bulduğunu gösterir.
Kaynak notu: Karadeniz İncelemeleri Dergisi 2024; Yusufeli Belediyesi 2020 Aralık meclis karar eki
Üretim ve Geleneksel Yöntem
Üretim coğrafyası
Artvin genel mutfak envanterinde kayıtlıdır. Yusufeli için 2024 tarihli saha araştırması Hasuta'nın yaşayan yerel tatlı repertuvarındaki yerini ayrıca doğrular.
Hammadde / içerik
Türkiye Kültür Portalı Artvin kaydı Hasuta'yı nişasta, pekmez ve tereyağı ile yapılan bir yiyecek olarak tanımlar. Yusufeli saha araştırmasında ise şeker, un, su ve nişasta bileşimli bir yerel varyant aktarılır. Bu iki kayıt Artvin içinde reçete farklılıkları bulunduğunu gösterdiğinden tek bir form 'tek doğru tarif' olarak sunulmamalıdır.
Geleneksel yöntem
Temel teknik, nişasta veya unlu karışımın su ve tatlandırıcıyla ısıtılarak yoğunlaştırılması ve yağla birleştirilmesidir. Artvin Kültür Portalındaki pekmezli form ile Yusufeli saha kaydındaki şekerli form, ürünün ilçe ve hane pratiğine göre değişebildiğini gösterir.
Tarif / Üretim Fişi
Tarif
Hasuta – Reçete
Un veya nişasta, yağ ve tatlandırıcı bileşenler; ilçe varyantı değişebilir.
Yağ/un bileşeni kavrulur veya sıvıyla kıvamlandırılır; tatlandırılır. Tek ölçü bütün Artvin'e genellenmeyecek.
Servis
Sıcak tatlı.
