Boran Domhal – Kültür Portalı Artvin reçetesi
- Pimpir (semizotu)500 g
- Yoğurt2 su bardağı
- Su2 litre
- Tuz
Suyu kaynatın.
Yıkanıp doğranmış pimpiri kaynayan suya atarak haşlayın.
Tuz ve yoğurdu ekleyip karıştırın.
Servis tabağına alın.
Bu Lezzet Nedir?
Boran adı Artvin yemek sözlüğünde 'pazı veya ıspanaklı yoğurt' olarak kayıtlıdır: haşlanan yapraklar yoğurtla cacık benzeri biçimde yenir. Kültür Portalı ise Artvin için 'Boran Domhal' adıyla pimpir/semizotu, yoğurt, tuz ve su kullanan ölçülü bir reçete yayımlar. Bu iki belge, Boran adının Artvin'de tek bir sebzeye kilitlenmeyen yoğurtlu ot yemeği ailesi olarak ele alınmasının daha güvenli olduğunu gösterir.
Tarih ve Kültür
Türkçe yemek adları üzerine akademik sözlük çalışması Boran'ı Artvin'de pazı/ıspanaklı yoğurt olarak kaydeder; daha geniş 'borani' yemek ailesi tarihsel olarak farklı sebze-yoğurt kombinasyonlarına sahiptir.
Haşlanmış yeşillik ile yoğurdun birleşmesi, Artvin'in ot yemeği ve süt ürünü kültürünün kesiştiği basit ama karakteristik bir sofra biçimidir.
Bu Lezzet Nedir?
Boran adı Artvin yemek sözlüğünde 'pazı veya ıspanaklı yoğurt' olarak kayıtlıdır: haşlanan yapraklar yoğurtla cacık benzeri biçimde yenir. Kültür Portalı ise Artvin için 'Boran Domhal' adıyla pimpir/semizotu, yoğurt, tuz ve su kullanan ölçülü bir reçete yayımlar. Bu iki belge, Boran adının Artvin'de tek bir sebzeye kilitlenmeyen yoğurtlu ot yemeği ailesi olarak ele alınmasının daha güvenli olduğunu gösterir.
Kaynak notu: Birincil ve destekleyici kaynakların ortak çerçevesi.
Tarih ve Mutfak Hafızası
Türkçe yemek adları üzerine akademik sözlük çalışması Boran'ı Artvin'de pazı/ıspanaklı yoğurt olarak kaydeder; daha geniş 'borani' yemek ailesi tarihsel olarak farklı sebze-yoğurt kombinasyonlarına sahiptir.
Kaynak notu: Kesin olmayan tarih/köken iddiası eklenmemiştir.
Yöresel Kültürdeki Yeri
Haşlanmış yeşillik ile yoğurdun birleşmesi, Artvin'in ot yemeği ve süt ürünü kültürünün kesiştiği basit ama karakteristik bir sofra biçimidir.
Kaynak notu: Yerel/resmî/akademik kaynaklar.
Yerel Adlar ve Varyantlar
Boran; Borani (daha geniş Anadolu adı); Boran Domhal (Artvin resmî varyantı)
Kaynak notu: Ad/varyant kaynakları.
Üretim ve Tüketim Coğrafyası
Artvin geneli
Kaynak notu: Ana envanter ve ürün kaynakları.
Geleneksel Hazırlama / Üretim
Pazı/ıspanak varyantında yapraklar haşlanıp yoğurtla cacık benzeri sunulur. Boran Domhal'da semizotu kaynar suda haşlanır; tuz ve yoğurt eklenir.
Kaynak notu: Kaynak sınırı korunmuştur.
Hammadde Profili
Klasik Artvin kaydında pazı veya ıspanak + yoğurt. Boran Domhal varyantında 500 g pimpir/semizotu, 2 su bardağı yoğurt, tuz ve 2 litre su.
Kaynak notu: Ürün kaynakları.
Geleneksel Araç ve Teknikler
Özel araç/kap adı kaynakta doğrulanmadığı için eklenmemiştir.
Kaynak notu: Kaynaklarda doğrulanan teknik bilgiler.
Mevsim / Hazırlık Dönemi
Taze pazı/ıspanak/semizotu dönemleriyle ilişkili olabilir; sabit tek sezon genellenmemelidir.
Kaynak notu: Mevsim kaydı.
Saklama ve Dayanıklılık
Hazır ürünün geleneksel saklama süresi kaynakta belirtilmemiştir.
Kaynak notu: Saklama kaydı.
Servis ve Tüketim
Yoğurtlu, serin/ılık sebze yemeği veya meze karakterinde tüketilir.
Kaynak notu: Servis kaydı.
Eski Yöntem – Güncel Uygulama
Güncel ve eski uygulama arasındaki farklar kaynak kişilerle ayrıca belgelenmelidir.
Kaynak notu: Karşılaştırma yalnız kaynak/saha düzeyinde.
Editoryal Kontrol ve Saha Notu
Boran ve Boran Domhal tek reçeteye zorlanmayacak. Pazı/ıspanaklı Artvin Boranı ile semizotlu resmî varyant ayrı alt anlatımlar olarak korunacak.
Saha gereksinimi: İlçe bazında 'Boran' denildiğinde kullanılan yeşilliğin hangisi olduğu, sarımsak/yağ eklenip eklenmediği ve sıcak-soğuk servis biçimi kaydedilmeli.
Saha gereksinimi: İlçe bazında 'Boran' denildiğinde kullanılan yeşilliğin hangisi olduğu, sarımsak/yağ eklenip eklenmediği ve sıcak-soğuk servis biçimi kaydedilmeli.
Kaynak notu: Artvin CEPTE editoryal kontrol.
Görsel Doğrulama Notu
Ürünün kendisini doğru biçimde gösteren, kullanım hakkı da açık fiziksel fotoğraf dosyası bu paket için güvenle temin edilemedi. Önceki paketlerde yaşanan uzak görsel indirme/8 MB sorunlarını tekrar etmemek ve başka bir yemeği yanlış göstermemek için images alanı boş bırakıldı. Kaynak sayfalardaki fotoğraflar görsel araştırma referansı olarak incelenebilir; hak durumu doğrulanmadan kapak yapılmamalıdır.
Kaynak notu: Görsel doğruluk politikası.
Üretim ve Geleneksel Yöntem
Üretim coğrafyası
Artvin geneli
Hammadde / içerik
Klasik Artvin kaydında pazı veya ıspanak + yoğurt. Boran Domhal varyantında 500 g pimpir/semizotu, 2 su bardağı yoğurt, tuz ve 2 litre su.
Geleneksel yöntem
Pazı/ıspanak varyantında yapraklar haşlanıp yoğurtla cacık benzeri sunulur. Boran Domhal'da semizotu kaynar suda haşlanır; tuz ve yoğurt eklenir.
Tarif / Üretim Fişi
Artvin Boran – pazı/ıspanaklı geleneksel biçim
- Pazı veya ıspanak
- Yoğurt
Pazı veya ıspanak yapraklarını temizleyip suda haşlayın.
Haşlanan yaprakları süzüp ılıtın.
Yoğurtla karıştırarak cacık benzeri biçimde servis edin.