Bu Lezzet Nedir?
Arhavi Laz Böreği, Türk Patent ve Marka Kurumunda C2025/000488 dosya numarasıyla menşe adı başvurusuna konu olmuştur. Başvuru 22 Aralık 2025 tarihlidir ve başvuru sahipleri Arhavi Belediyesi ile Arhavi Ticaret ve Sanayi Odasıdır. 27 Ağustos 2026 tarihli TÜRKPATENT kaydında tescil numarası bulunmamakta, durum 'Başvuru' olarak görünmektedir. Arhavi saha verilerini içeren akademik çalışmada Laz Böreğinin Lazlar tarafından 'paponi' olarak da adlandırıldığı, şerbetli ve muhallebili bir tatlı olduğu ve Arhavi'deki kaynak kişiler arasında kullanılan malzemelerin farklılaşabildiği belirtilir. Arhavi Ticaret ve Sanayi Odasının 2024 rehberi de 'Arhavi usulü yapılmış bir laz böreği'ni ilçede tadılması önerilen yöresel lezzetler arasında sayar.
Tarih ve Kültür
Arhavi Laz Böreğinin güncel koruma sürecindeki kesin tarih 22 Aralık 2025 tarihli menşe adı başvurusudur. Bu tarih ürünün ortaya çıkış tarihi değildir. Akademik saha çalışması, Laz Böreğinin Arhavi'de yaşayan bir mutfak pratiği olduğunu ve uygulamanın kaynak kişiden kaynak kişiye değişebildiğini belgelemektedir.
Akademik çalışmada 'paponi' adının Laz Böreği için kullanıldığı ve ürünün aslında şerbetli, muhallebili bir tatlı olduğu belirtilir. Arhavi'deki kaynak kişiler; yumurta, süt, kaymak, yoğurt, şeker ve tereyağı gibi malzemelerin yanı sıra bazı uygulamalarda karabiber ve un da bulunduğunu aktarmıştır. Bu çeşitlilik, Arhavi Laz Böreğini tek bir internet tarifine indirgemek yerine yerel uygulama varyantlarıyla ele almayı gerektirir.
Arhavi Adına Menşe Adı Başvurusu
Ürün TÜRKPATENT'te C2025/000488 dosya numarasıyla menşe adı türünde ve Artvin ili Arhavi adıyla başvuru durumundadır.
Kaynak notu: Türk Patent ve Marka Kurumu – Coğrafi İşaretler Portalı.
Yerel Adı: Paponi
Laz kültürü üzerine akademik saha çalışması, Laz Böreğinin Lazlar tarafından 'paponi' adıyla da anıldığını kaydeder.
Kaynak notu: Tuğçe Yılmaz, Laz Kültür ve Coğrafyasında Yemek Terimleri.
Muhallebi ve Şerbet Karakteri
Akademik kaynak Laz Böreğini şerbetli ve muhallebili bir tatlı olarak tanımlar. Arhavi kaynak kişilerinde süt, yumurta, kaymak, yoğurt, şeker, tereyağı, un ve karabiber gibi bileşenler farklı kombinasyonlarla görülür.
Kaynak notu: Paradigma Akademi – Arhavi saha görüşmeleri.
Arhavi TSO Rehberinde
Arhavi Ticaret ve Sanayi Odası rehberi, ilçede tadılması önerilen lezzetler arasında özellikle 'Arhavi usulü yapılmış bir laz böreği' ifadesini kullanır.
Kaynak notu: Arhavi TSO – Arhavi Rehberi 2024.
Başvuru, Tescil Değildir
TÜRKPATENT kaydında henüz tescil numarası yoktur ve durum 'Başvuru'dur. Hopa Laz Böreğinin tescilli reçetesi de Arhavi başvurusunun reçetesi gibi kullanılmamıştır.
Kaynak notu: TÜRKPATENT + Artvin CEPTE editoryal kontrolü.
Açık Lisanslı Gerçek Ürün Görseli
Kapak, Wikimedia Commons'ta gerçek Laz Böreği olarak yayımlanan CC0 fotoğraftır. Arhavi'de çekildiği doğrulanmadığından coğrafi kanıt olarak değil ürün görünümü olarak kullanılır.
Kaynak notu: Wikimedia Commons – File:Laz böreği 5.jpg.
Üretim ve Geleneksel Yöntem
Üretim coğrafyası
Arhavi. Menşe adı başvurusu Artvin ili ve Arhavi adıyla yapılmıştır.
Hammadde / içerik
Arhavi saha görüşmelerinde yumurta, süt, kaymak, yoğurt, şeker ve tereyağı ortak/tekrarlanan malzemeler arasındadır; bazı kaynak kişiler karabiber ve unu da belirtmiştir. Miktarlar ve kesin standart, başvuru şartnamesi elde edilmeden sabitlenmemiştir.
Geleneksel yöntem
Arhavi'ye özgü tam ölçülü üretim şartnamesi mevcut kaynaklarda açık biçimde yayımlanmadığı için tek bir standart tarif yazılmamıştır. Ürünün muhallebi ve şerbet karakteri akademik kaynakla doğrulanır; kat sayısı, hamur ölçüsü, fırın derecesi ve şerbet oranları saha/şartname teyidinde tutulur.
Görseller
